مبحث ورزش همانند هر فعاليت ديگر انساني با گذشت زمان دچار تغيير و تحول شده است. قوانين ورزشي و ابزار و تجهيزات ورزشي همگي دچار تغييرات مداوم هستند. ورزش از تكنولوژي روز جهاني گسسته نمانده و پيشرفت هاي تكنولوژيكي حضور خود را در صحنه ورزش نيز به نمايش مي گذارند.

دانش رو به رشد بشري ، همانطور كه در صحنه پزشكي تغييرات كاملاً محسوسي را ايجاد نموده ، در صحنه مهندسي نيز با دگرگون ساختن ساختارهاي قبلي تاثير قابل توجهي داشته است . توصيف علمي ورزش، به عنوان فعاليت متبحرانه انساني ، مستلزم ادغام دانش پزشكي و مهندسي مي باشد. از اين رو انتقال مباحث بنيادي مهندسي به صورت كلان به متخصصين و دست اندركاران ورزش كشور حائز اهميت مي باشد .

اين امر در مرحله اول موجب ارتقاء سطح دانش ورزشي متخصصين خواهد شد . اين بستر علمي وفني، در مراحل بعد ، توانايي درك علل تغييرات را افزايش داده و ايجاد ارتباط بين موقعيت كنوني وتغييرات آتي در قوانين و ابزار را از ديدگاه علمي ، فني و مهندسي ، در اختيار متخصصين قرار مي دهد .

از اين رو دو مبحث بيومكانيك ورزش و مهندسي ورزش به صورت اجمالي معرفي شده اند. اين دو مبحث توصيف كننده قوانين حاكم  برحركت و اصول طراحي و بهينه سازي تجهيزات مي باشند.

اميد است كه اين مجموعه مقدماتي موجبات همكاري هاي آتي و بهره برداري جامعه ورزشي از توانايي متخصصين بيومكانيك و مهندسي ورزش را به ارمغان بياورد.

دكتر احمدرضا عرشي

مجموعه اطلاعات و دانشي كه تاكنون مطرح گرديده است ، توصيف كننده پيش زمينه مورد نياز براي برخورد به موضوع بيومكانيك ورزش مي باشد . روند فكري كار با بيومكانيك تا كنون صرفاً بر روي تحليل هاي بسيار مقدماتي آماري اعمال شده به نتايج آزمون هاي سينماتوگرافيكي بوده است .

اما بيومكانيك امروزه اجازه رويكرد منفردانه به ورزشكار را مي دهد . مدل هاي رياضي الكتروفيزويولوژي سلولي ماهيچه اي ، اجازه توصيف كار فيزيولوژيكي و كار مكانيكي را مي دهند . در نتيجه ، امكان ايجاد ارتباط بين سينماتيك حركت ، كار مكانيكي و فعل و انفعالات بيوشيميايي وجود دارد . همچنين امكان در نظر گرفتن محدوديت هايي از قبيل خستگي روحي و فيزيكي نيز براي اين قبيل ارتباطات وجود دارد .

بيومكانيك ورزش ، در واقع بيومكانيك و فيزيولوژي ورزش بوده و گستردگي ابعاد آن بسيار فراتر از تحليل هاي سينماتيكي توسط دوربين هاي سرعت بالا يا تحليل هاي سينتيكي توسط سكوهاي نيروسنج و يا ضبط و تحليل پتانسيل عمل ماهيچه ها توسط دستگاه EMG مي باشد .

بيومکانيک ورزش، توصيف مکانيکی تعامل انسان با محيط در حين انجام حرکات ورزشی است.

بيومكانيك ورزش به طرق زير می تواند در خدمت ارتقاء کيفی ورزشکار و مربی قرار گيرد:

۱- بهبود كارايي(Performance Improvement)

• بهبود تكنيك(Technique Improvement)
• بهبود تجهيزات(Equipment Improvement)
• بهبود تمرين(Training Improvement)

۲- جلوگيري از آسيب ها و باز تواني(Injury Prevention & Rehabilitation)

•  تصحيح تكنيك(Technique Correction)
• طراحي تجهيزات( Equipment Design)

•  آناليز حركت جهت بهينه سازي و بهبود تكنيك :
  •  تعيين دقيق ميزان جابجائي، سرعت و شتاب كليه مفاصل بدن
  •  تعيين دقيق ميزان ضربه و نيروي وارده
  •  تعيين دقيق ميزان جابجائي، سرعت و شتاب وسائل ورزشي متحرك ( مانند توپ، راكت، تير، نيزه، گلوله و . . . )
  •  تعيين بازه حركت هريك از مفاصل بدن
•  استعداديابي جهت پرورش قهرمانان ورزشي
•  مقايسه نحوه انجام يك تكنيك بين ورزشكاران
•  تعيين عضلات درگير حركت، بررسي مفيد يا مضر بودن حركت براي مفاصل و عضلات